Rola pełnomocnika w postępowaniu sądowym w sprawach o naprawienie szkód osobowych

Roszczenie odszkodowania

W obecnych czasach, udział fachowego pełnomocnika w postępowaniu sądowym dotyczącym naprawienia szkód osobowych jest nie tylko popularnym, powszechnym, ale jak się również okazuje wręcz niezbędnym.

Rola pełnomocnika ma swój początek już na etapie właściwych relacji z osobą poszkodowaną, bowiem to od zebrania stosownego i pełnego wywiadu – zależy powodzenie całej sprawy.

Szkody osobowe ze swej natury są szkodami wyjątkowo „delikatnymi”, bowiem kwestie stanu zdrowia osoby poszkodowanej, jej kondycji psychofizycznej czy wreszcie relacji w społeczeństwie, rodzinie, pracy, wymagają niezwykle taktownego podejścia do sprawy, jak również zebrania na tej przesłance obiektywnego i rzetelnego materiału dowodowego.

Stosowne odszkodowanie po śmierci bliskiej osoby

Ale czym jest rzeczone odszkodowanie w odniesieniu do naprawienia szkody osobowej? Kwestię tę precyzuje art. 446 § 3 k.c., który stanowi: „Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.” Zatem odszkodowanie obejmuje wszystkie te roszczenia, które odnoszą się do śmierci osoby najbliższej poniesionej na skutek uczestnictwa w wypadku komunikacyjnym, a co za tym idzie pogorszenia się sytuacji życiowej po śmierci najbliższego, zarówno pod względem materialnym, jak też pogorszenia ich stanu zdrowia. Pogorszenia sytuacji materialnej danej osoby po śmierci ojca/matki, syna/córki, konkubiny/konkubenta, narzeczonej/narzeczonego upatrywać należy nie tylko w aspekcie zmniejszenia wysokości budżetu domowego po śmierci tej osoby, ale również perspektyw jakie się przed nią otwierały, gdyby dana osoba żyła, w kontekście jej możliwości zarobkowania, kształcenia, planów życiowych, czy wreszcie kontynuowania obowiązku alimentacyjnego (w przypadku małoletnich dzieci). Odnosząc się zaś do pogorszenia sytuacji życiowej, poprzez utratę lub pogorszenie stanu zdrowia, pogorszenia takiego nie należy doszukiwać się wyłącznie w przypadkach zaistniałej depresji, przedłużonej reakcji żałoby, czy PTSD ( łac. post – traumatic stress disorder – zespół stresu pourazowego ), ale i także w zmniejszeniu się aktywności życiowej i motywacji do przezwyciężania trudności dnia codziennego. Jak słusznie zauważa Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r., „ (…) cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej mają znaczenie i wpływ na ocenę pogorszenia sytuacji życiowej w rozumieniu art. 446 § 3 kc, bowiem jest rzeczą notoryjną, że poważne cierpienia moralne wpływają ujemnie na sprawność psychiczną i fizyczną, osłabiając energię życiową i inicjatywę, poprzez co obniżają wydajność pracy, z reguły wywołując reperkusje w ogólnej sytuacji życiowej.”

Kwestia pogorszenia sytuacji życiowej

W kolejnym wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. Sąd Najwyższy zauważa: „(…) pogorszenia sytuacji życiowej o którym jest mowa w art. 446 § 3 kc , nie można sprowadzać do prostego zmniejszenia dochodów lub zwiększenia wydatków rodziny zmarłego. Pojęcie to ma sens o wiele szerszy. Szkody majątkowe prowadzące do znacznego pogorszenia bieżącej lub przyszłej sytuacji życiowej osoby najbliższej zmarłemu, są często nieuchwytne lub trudne do obliczenia. Często wynikają z obniżenia aktywności życiowej i ujemnego wpływu śmierci osoby bliskiej na psychikę i stan somatyczny, co niekoniecznie przejawia się w konkretnej chorobie.”

Rola pełnomocnika

Rolą pełnomocnika zatem, pozostaje udowodnienie zaistnienia powyższych okoliczności poprzez zgłoszenie stosownych wniosków dowodowych, które by ten stan potwierdziłyby, a także przygotowanie strony powodowej do całego postępowania, w tym złożenia przez nią zeznań w toku prowadzonego postępowania sądowego.

Pierwszą, aczkolwiek niewątpliwie najważniejszą czynnością jaka pozostaje w obowiązku pełnomocnika jest pełne i właściwe sprecyzowanie powództwa o naprawienie szkody na osobie, jaką niewątpliwie roszczący – powód, poniósł na skutek śmierci osoby najbliższej. Powództwo w swej treści, oprócz zgłoszenia odpowiedniej wysokości roszczenia, wskazania podstaw prawnych tychże roszczeń, zawierać winno również wnioski dowodowe, które dałyby możność potwierdzenia faktu pogorszenia sytuacji życiowej strony powodowej, czy to pod względem materialnym, czy też w aspekcie ich kondycji psychofizycznej oraz stanu zdrowia po stracie osoby najbliższej. Właściwe wnioski dowodowe stanowią kluczową kwestię, bowiem właśnie one są podwaliną całego powództwa. Dlatego też wymagają od pełnomocnika pełnej i rzeczowej wiedzy o stanie faktycznym sprawy, jak również reakcji i odbioru przez stronę faktu utraty osoby dla niej najbliższej – jako rzeczy zasadniczej.

Wyznaczenie przez Sąd Orzekający pierwszego terminu rozprawy, wymaga od pełnomocnika posiadania pełnej wiedzy w zakresie dochodzonego roszczenia, bowiem pierwszy termin bardzo często wykorzystywany jest przez Sąd do wstępnego słuchania powoda / powódki, co daje mu możliwość zapoznania się ze sprawą i oczekiwaniami stron. Pierwszy termin, daje też sposobność rozpatrzenia i dopuszczenia wniosków dowodowych złożonych przez obie strony postępowania. Wnioski dowodowe zgłaszane przez pełnomocników stron to m.in., wnioski o przesłuchanie stron, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychologii/psychiatrii, dowody z przesłuchania świadków, oraz dowody z dokumentów. Zdarza się również, że Sąd rozpatruje i dopuszcza bądź oddala wnioski dowodowe na posiedzeniu niejawnym. Po dopuszczeniu dowodów z opinii biegłych, Sąd wyznacza im termin, w którym zobowiązani są do sporządzenia opinii. Po otrzymaniu opinii biegłych Sąd wyznacza termin, w którym pełnomocnicy stron mają możność wypowiedzenia się co do ich treści, zaś po uzyskaniu stanowiska obu stron, wyznacza kolejny termin rozprawy.
Obowiązkiem pełnomocnika jest przygotowanie strony powodowej do pełnego jej przesłuchania, jakie Sąd po otrzymaniu opinii biegłych a także przeprowadzeniu pozostałych dowodów, będzie chciał przeprowadzić. Wydanie wyroku, jest zazwyczaj odraczane na termin po przeprowadzeniu wszystkich dowodów i zamknięciu przewodu sądowego.

Profesjonalny pełnomocnik, odgrywa zatem niebywale ważną rolę w postępowaniu sądowym o naprawienie szkody na osobie, bowiem jedynie on jest w pełni przygotowany do właściwej obrony interesów strony poszkodowanej, która na skutek wypadku komunikacyjnego straciła osobę najbliższą a tym samym poniosła niepowetowaną szkodę.

Autor: Jan Pypeć, radca prawny, Kancelaria Radców Prawnych EuCO

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *