Świadomość prawna osób poszkodowanych

Otrzymanie pełnego odszkodowania w możliwie najkrótszym terminie od wystąpienia szkody i bez potrzeby poświęcania czasu na czasochłonne formalności to stan pożądany z punktu widzenia osoby poszkodowanej. Popyt na usługi kancelarii doradztwa prawnego pomagających w odzyskiwaniu świadczeń pieniężnych od ubezpieczycieli malałby z dnia na dzień, gdyby przepisy Kodeksu cywilnego odnoszące się do likwidacji szkody były przestrzegane. Niewątpliwie przyczyną ułatwiającą zakładom ubezpieczeń naruszanie interesu poszkodowanego poprzez prowadzenie gry na zwłokę, czy zaniżenie odszkodowania jest niska świadomość prawna obywateli, jak również przewaga ekonomiczna w stosunku do zgłaszającego szkodę. Może wynika to ze specyficznego poglądu wyrażonego w jednej z najpopularniejszych polskich komedii, w której jedna z bohaterek oświadcza, iż „Sąd sądem, ale sprawiedliwość musi być po naszej stronie”, a może z braków w upowszechnianiu podstaw prawoznawstwa już na poziomie szkoły średniej?

Znamienne są wyniki badań przeprowadzonych dwa lata temu przez TNS OBOP na zlecenie Krajowej Izby Radców Prawnych, z których wynika, iż obywatele nie odróżniają prawa cywilnego od karnego, a blisko 30% badanych nie wie, czym jest pozew. Nieumiejętność obrony swoich praw, czy niechęć do korzystania z profesjonalnych pełnomocników prawnych skutkują składaniem niepotrzebnej ilości pism, uruchamianiem niepotrzebnych postępowań, a w rezultacie prowadzą do dodatkowych kosztów i straty czasu.

Świadomość prawna obejmuje znajomość prawa i mechanizmów działania organów państwa. Aby jednak znać prawo, trzeba mieć do niego dostęp, z czym wiąże się kwestia internetyzacji bibliotek i czytelni, gdyż tylko w ten sposób obywatel ma szansę zdobyć informacje dotyczące aktualnego stanu prawnego, co zważywszy na fakt częstych nowelizacji (w przypadku Kodeksu cywilnego doprowadzono do ponad sześćdziesięciu nowelizacji!) jest niesłychanie istotne.

Mając na uwadze sytuację osób poszkodowanych, sposobów na podniesienie wiedzy odnoszącej się do umiejętności skutecznego kierowania roszczeń do zakładu ubezpieczeń jest kilka. Spróbujmy ustalić zasadnicze postulaty w tej dziedzinie:
1. wprowadzenie podstaw prawoznawstwa do programu edukacyjnego szkoły średniej;
2. organizowanie bezpłatnej pomocy prawnej dla poszkodowanych;
3. publicystyka w prasie ogólnopolskiej;
4. współpraca z radiem i telewizją;
5. organizowanie konferencji środowisk ubezpieczeniowych.

Wskazane postulaty powinny być realizowane równocześnie, gdyż tylko w ten sposób można zmienić niewłaściwy stan rzeczy, który umożliwia niektórym ubezpieczycielom na stosowanie w dalszym ciągu praktyk polegających np. na utrudnianiu wglądu w akta sprawy, mimo jasnych w tym zakresie regulacji ze strony ustawodawcy. Obok podniesienia wiedzy prawniczej obywatel powinien mieć świadomość, że nie jest osamotniony w dochodzeniu odszkodowania, ponieważ może liczyć na pomoc prawnika specjalizującego się w tematyce ubezpieczeniowej, Rzecznika Ubezpieczonych, czy Komisji Nadzoru Finansowego.

Autor: Dariusz Brzostowicz, prawnik

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *